Tien uurtje

Wanneer ik een aantal jaar geleden voor het eerst mijn intrede deed in een Engels huishouden, bleek het al snel dat ik mij heerlijk onderdompelen in bizarre, ongemakkelijke en gevatte wereld van de Britse humor. Deze assumptie was vanzelfsprekend van toepassing op het dagelijks leven van dis en pub, maar wist zich ook te manifesteren in mijn ronduit vierkante ogen. Samen met mijn veelal wereldvreemde huisgenoten verslond ik dvd's van programma's als Spaced, Black Books, Gavin & Stacey en Peep Show. Ik kreeg zowaar een bonafide cursus in eilandse comedy, waar ik tot op de dag van vandaag de vruchten van pluk.

Wat ik bij mijn medebewoners echter minder goed kwijt kon, was mijn grote interesse in de actualiteit en het nieuws. Met de - veelal in bedwelmde toestand verkerende - drie filosofiestudenten van de flat boven de onze was het nogal wel eens mogelijk onoverzichtelijk gecompliceerde gesprekken te voeren over de politiek, maar mijn flatgenoten waagden zich niet eens aan het dagelijkse '60 seconds' nieuwsbulletin.

Voor iemand die opgegroeid is met Kopspijkers op zaterdagavond en Van Kooten en de Bie op zondag, is het uiterst merkwaardig dat iemand een voorliefde voor gevatte humor niet verbindt aan een scherpzinnige blik op wat er zich zoal afspeelt op het politieke en maatschappelijke toneel. Toen ik echter op eigen houtje trachtte te ontdekken wat Groot-Brittannië op dit vlak te bieden heeft, werd ik onaangenaam verrast.

In het verleden leverden programma's als Brass Eye maatschappijkritische humor, en namen programma's als Yes Minister en nu The Thick of It de Britse politiek op de hak. Wat echter leek te ontbreken was een humoristisch programma dat razendsnel reageerde op de meest recente ontwikkelingen in het nieuws. Een paar weken in het jaar is er natuurlijk Have I Got News for You, en imitator Mock the Week. Nu het panelformat echter zodanig is uitgeput dat de BBC vorige week voor hun befaamde Red Nose Day een 24-uursshow aan panelspelletjes wist uit te zenden, is het meer dan duidelijk dat de tweedimensionale studio met de drie bureautjes niet langer fungeert als de plek waar de men de politiek op komische wijze het meest effectief het vuur aan de schenen legt.

Tot de Britse commerciële zender Channel 4 tien weken geleden met iets totaal nieuws leek te komen. Na afgelopen jaar getracht te hebben twee komieken, een columnist en een presentatrice samen te brengen voor de Alternative Election Night, is het format omgebouwd tot een wekelijkse live comedy show, met een sterke mix van gesproken columns, lichtzinnige sketches, een humoristisch nieuwsoverzicht en gesprekken met politici en wetenschappers. Het programma had een paar weken nodig om de juiste toon en snelheid te vinden, maar binnen tien weken heeft 10 o'clock live zich weten te ontwikkelen als het meest scherpzinnige maatschappijkritische tv-programma op de Britse televisie. Zo werd het vorige week tijdens de uitzending duidelijk dat de VN-resolutie met betrekking tot Libië was goedgekeurd. Het was hoogst verkwikkend om te zien hoe er direct met Britse humor werd gereageerd dat het Verenigd Koninkrijk opeens weer in een oorlog was verwikkeld.

Waar de BBC zich vaak voorzichtig en traditioneel heeft getoond - bijvoorbeeld door Charlie Brooker's Newswipe, een vernieuwend programma van de eerder genoemde columnist, enkel uit te zenden op het minder toegankelijke BBC 4 - weet Channel 4 zich te presenteren als een modern medium, dat de traditie der Britse humor weet te koesteren zonder krampachtig vast te houden aan de bestaande tradities. Toch erg vreemd om te zien dat de roemruchte toekomst in deze ligt bij een commerciële zender, terwijl men in Nederland voor Ik hou van Holland aan de buis gekluisterd blijft.

Kijken dus.